Basın Kartı Rehberi: Başvuru Şartları ve Kart Türleri 2026
Wiki Article
Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.
Basın kartı, Türkiye'de gazetecilik mesleğini icra edenlerin kimliğini resmî olarak belgeleyen ve İletişim Başkanlığı tarafından verilen en temel meslek belgesidir. Haber takibinden yurt dışı görevlere kadar pek çok aşamada bu kartın kazandırdığı resmiyet fark yaratır .
Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, başvuru şartlarını , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın iade edilmesi gereken durumları resmî mevzuata dayanarak ele alıyoruz . Hedefimiz , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu eksiksiz biçimde hazırlayabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Halk arasında yaygın olarak "sarı basın kartı" diye anılır .
Kart, kişinin kendi başına talep edebileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru çift taraflı bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren incelenir .
Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?
Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın bilinen tasarımına atıfla ortaya çıkmış yerleşik bir adlandırmadır . Mevzuatta sadece beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" ifadesi geçtiğinde genellikle göreve bağlı basın kartı düşünülür.
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .
Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .
- Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
- Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
- Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
- Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
- Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları
Altını çizmek gereken bir nokta: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz tavsiye edilir .
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yürürlükteki düzenlemeye göre beş ayrı kart türü vardır . Her kart türünün hitap ettiği kitle ve başvuru koşulları farklılık gösterir . Doğru türe başvurmak , reddedilme riskini azaltır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En yaygın kart türü budur; adayın genel şartların eksiksiz tamamını karşılaması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .
2. Süreli Basın Kartı
Türkiye'de yerleşik olarak görev yapan, yani görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı gazetecilere yöneliktir. Yabancı gazetecinin ; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu ibraz etmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .
3. Geçici Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Geçici kart, görev süresi göz önünde tutularak en fazla üç ay için verilir ve talep hâlinde tek seferlik olarak uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Kart süresi, daha önce kart taşınan yıla göre belirlenir :
- 5 yıla kadar kart sahipliği olanlara 12 aylık kart
- Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
- 10 yılı aşkın kart sahipliği olanlara 24 aylık kart
Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda da çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması aranır .
5. Sürekli Basın Kartı
Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. 18 yılın hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü hesaba katılır. Sürekli kart için bir kuruluşta çalışıyor olma şartı aranmaz ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .
Basın Kartı Şartları Nelerdir?
Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki genel şartlar aranır . Bu şartlardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru kabul görmez :
- 18 yaşını doldurmuş olmak.
- Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
- Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
- Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
- Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
- Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.
Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.
Sahada en çok görülen hata, çalışanın 5953 yerine 4857 sayılı Kanun'a tabi gösterilmesidir. Beyannameyi doldurmadan önce iş sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.
Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?
Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Söz gelimi bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu belgeye hak kazanamaz.
Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?
Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları sağlaması gerekir. Ayrıca her kuruluş türü için kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar ayrı ayrı belirlenmiştir .
Basılı Gazete ve Dergiler
Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması şarttır . Kart verilecek kişi sayısı , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre belirlenir ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.
Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum
Ajansların ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi bulunması şarttır. Geniş abone ağına ve en az on deneyimli gazeteciye sahip büyük ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.
RTV Kuruluşları
Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ulusal kanallarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart KEYDAL Yazılım verilebilir . Haber birimi dışında görev yapanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilmez .
Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri
Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar barındırması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı içermemesi gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:
- Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
- Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
- On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz
İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da sayılmıştır.
Adım Adım Basın Kartı Başvurusu
Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve genel hatlarıyla şu adımlardan oluşur :
- İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
- Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
- Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
- İşveren onayı: Çalıştığınız kuruluşun sahibi ya da sicilde kayıtlı yetkilisi beyannamenizi onaylamalıdır; şifreli sistemi kullanan kurumlarda bu adım elektronik ilerler.
- Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
- Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
- Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.
Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.
Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvuru yapabilir. Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .
Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu
Basın Kartı Komisyonu, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden meydana gelir . Üyelerin görev süresi iki yıldır.
- Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
- Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
- Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
- Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
- Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.
Karar verilirken başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de göz önünde bulundurur . Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu nedenle erişimi zayıf bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile kararı zorlaştırabilir.
Kart Sahiplerine Sağlanan İmkânlar
Kartın en temel faydası, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun yanında mevzuatta somut olarak tanımlanmış birkaç önemli hak vardır :
- Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
- Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
- Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.
Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet ilişkisinden kaynaklanır . Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; son durumu ilgili kurumdan öğrenmeniz en sağlıklısıdır.
Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu
Yönetmeliğin 47. maddesine göre kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Süresi dolan kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli türdeki kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin yenilenmesi gerekebilir.
Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kartın kaybolması hâlinde dilekçeye kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenmelidir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir yılda azami iki kez yapılabilir .
Maliyet tarafında yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Güncel tutar Başkanlıkça belirlendiği için , resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.
Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar
Çalışılan yer veya unvan değiştiğinde, bu durum bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde otuz gün içinde Başkanlığa geri verilir . Eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru işleme alınmaz .
Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:
- Gerekli şartların hiç olmadığının veya zamanla ortadan kalktığının belirlenmesi
- Çalışılan kuruluşun gerekli kurumsal şartları artık sağlamaması
- Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
- Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi
Etik ihlal gerekçesiyle kartı iptal edilen kişiye , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre yalnızca uyarıyla da yetinebilir . Öte yandan dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart verilemez.
Herkes Gazeteci Değil: Özel Statüler ve Farklı Kurallar
Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu başvuru sahiplerinde kendine özgü koşullar öngörülmüştür .
Enformasyon Görevlileri
Devlet enformasyon hizmetlerinde istihdam edilen kamu personeli, enformasyon görevlisi olarak karta başvuru yapabilir . Beyannamenin üst yönetici tarafından imzalanması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının eklenmesi gerekir . Değerlendirmede Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına özellikle odaklanır; unvanın kâğıt üzerinde uygun olması belirleyici değildir.
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; bununla birlikte yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aranmaya devam eder.
Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri
Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da başvuru yapabilir . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.
Başkanlığın Yaptığı Denetimler
İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını periyodik olarak inceler. Yayın kuruluşları, talep üzerine kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi iletmekle yükümlüdür . Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirimi aksatan kuruluş sahibi uyarı alır.
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Sisteme girmeden önce aşağıdaki listeyi sırayla gözden geçirmeniz , olası ret kararlarını önemli ölçüde azaltır :
- Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
- Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
- Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
- Son altı aya ait, adımın açıkça göründüğü mesleki çalışmalarımı hazırladım.
- Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
- Unvanım, kuruluş türüme göre kart alabilecek unvanlar listesinde yer alıyor.
- Önceki kartım iade edildi, iş değişikliği bildirimlerim tamam.
Bu maddelerden herhangi birinde tereddüt varsa , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak zaman kazandırır. Çünkü olumsuz sonuçlanan bir talep yeniden başvuruyu mümkün kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.
Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
Ret kararlarının önemli bir kısmı , aslında önlenebilir eksikliklerden kaynaklanır . Başvurularda sık rastlanan problemler ve çözüm yolları aşağıdadır:
- Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
- Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
- Kurumun şartları taşımaması → Başvurudan önce çalıştığınız yayının kontenjanını ve kurumsal şartlarını kontrol edin.
- Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
- Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
- Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.
Bir örnekle açıklayalım: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , kurumdan ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir yayında çalışmaya başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için ara vermeden çalışma koşulu ihlal edilmiş oluyor . İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .
Haber Sitesi Sahipleri İçin Kart Rehberi
5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da kart alabilir duruma geldi. Ancak her dijital yayın kendiliğinden uygun sayılmaz. Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :
- Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
- Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
- Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
- Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
- Süreklilik: Kesintisiz yayın şartı için sağlam hosting ve düzenli yedekleme kullanın.
- Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.
Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , kullandığınız haber yazılımıyla doğrudan ilişkilidir . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , siteyi yöneten ekip için sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .
Basın Kartı SSS
Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?
Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı arar ; dolayısıyla lise mezunları da başvuru yapabilir . Yine de Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi değerlendirir ; güçlü bir çalışma dosyası eğitim belgesi kadar değerlidir.
Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Sabit bir süre yoktur. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak uzayıp kısalabilir.
Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?
Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Kurumsal geçmişi bulunmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar bakımından bu seçenek uygulanmaz.
Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?
Bağımsız sosyal medya yayıncıları, sadece bu yayınlara dayanarak karta hak kazanamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri kart talep edebilir.
Kart için ne kadar ödenir?
Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça belirlenir ; bu nedenle güncel bilgiyi başvuru sistemi veya resmî duyurulardan teyit etmelisiniz.
Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?
Gerekçe ortadan kalkınca tekrar başvurmak mümkündür . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri yapılmadıkça kart verilemez.
Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?
Evet, alabilirler. Görev alanı Türkiye'yi kapsayanlara süreli, kısa süreliğine haber amacıyla gelenlere ise geçici basın kartı verilir. Her iki kartta da çalışma izni ile görevlendirme ve takdim belgeleri gerekir; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .
Özetle basın kartı almak; resmî düzenlemedeki kişisel şartları taşımak, şartları sağlayan medya kuruluşunda çalışmak ve beyannameyi eksiksiz tamamlamakla mümkündür . Kart elinize geçtikten sonra da iş değişikliği bildirimlerini takip etmek kartı kaybetmemenin temelidir.
Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Kesin ve bağlayıcı bilgi için daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this wiki page